jaarwandeling 2016 iona stichting

Aan de hand van de bestuursverslagen, Iona-activiteiten, het beleidsplan en de agenda van de directeur nemen we u mee op een jaarwandeling door 2016.

Naast dit digitale verslag is een kort jaarverslag met verkorte jaarrekening en een lijst van gesteunde projecten in druk verschenen. Een bladerbare versie kunt u hier inzien.

Colofon

Tekst: Ignaz Anderson

Ontwerp: de Ruimte ontwerpers

Sitebouw: Studio Naam

I O N A
Start

4 januari

Start voorbereiden jaarverslag 2015

Het jaar begon met het samenstellen van de jaarrekening, waarbij het secretariaat, gesteund door het administratiekantoor, alle e-mails, brieven, notulen, leenovereenkomsten, statuten, bankafschriften en dividenden op juistheid heeft bekeken. Na vaststelling door het bestuur en goedkeuring door de accountant werd het geheel op nieuwe wijze vorm gegeven door De Ruimte ontwerpers.

Meer over: Jaarverslag 2015 Meer over: Jaarrekening 2015 Meer over: De Ruimte ontwerpers

12 januari

Dis op Dinsdag Worldconnectors

Deze ‘Dis op Dinsdag’ vond plaats in ons pand aan de Herengracht. Tijdens het genot van een eenvoudige maaltijd worden actuele onderwerpen in kleine kring besproken. De Worldconnectors is een netwerk van prominente en betrokken opiniemakers, die gezamenlijk een fonds op naam hebben bij de Iona Stichting. Het thema op deze avond was onderwijs en werd ingeleid door Thieu Besselink, met als referent Alexander Rinnooy Kan. Aan het eind van dezelfde week kwamen de Earth Charter-vrienden bijeen in Houten. Evenals de Worldconnectors maakt het Earth Charter in Nederland gebruik van onze dienstverlening. Net als wij staan ze voor een integrale benadering van mens en wereld. Gedurende dit jaar woonde de directeur meerdere bijeenkomsten van beide groepen bij met als doel om, middels de VN-Duurzaamheidsdoelen, mens en wereld meer in harmonie op elkaar te betrekken.

Meer over: World Connectors Meer over: Earth Charter Meer over: SDG Nederland

20 januari

Gilden Filantropie Oude Kerk

Vorig jaar begon in Amsterdam een groep fondsen een Gilde-Filantropie rond de Oude Kerk, waarmee de betekenis van de kerk levend wordt gehouden. De Iona-Stichting maakt hier deel van uit. Dit jaar werden begrippen als barmhartigheid en naastenliefde door deskundigen en kunstenaars onderzocht en de bevindingen werden in een performance op 28 oktober en 10 december getoond.

Meer over: Misericordia programma Meer over: Misericordia Blog

5-6 februari

Bijeenkomst internationale fondsen

In Berlijn vond een bijeenkomst plaats van internationale fondsen waarmee de Iona Stichting samenwerkt rondom Waldorf (Vrijeschool)-pedagogie en sociale pedagogie. Wereldwijde projecten werden besproken. Naar aanleiding van deze bijeenkomst heeft de Iona Stichting het plan opgevat om een platform op te zetten rond migratiesteun vanuit Vrijescholen in Nederland. Naast deskundigheidsbevordering en uitwisseling van ideeën wordt er ook kleinschalige financiële steun verleend. Het platform is begonnen met scholen uit het voortgezet onderwijs. Daarnaast richtten wij een fonds ‘Syrië-Hier’ in, waarmee kleinschalige steun wordt verleend aan projecten voor vluchtelingen via het Syrische Comité.

Meer over: Iona-migratieplatform Vrijescholen Meer over: Freunde der Erziehungskunst Rudolf Steiners

29 februari

Sharing Day

Dit jaar hadden we een extra (schrikkel) dag, waar we op initiatief van Merlijn Twaalfhoven (Sharing Academy) een aantal kunstenaars in de gelegenheid hebben gesteld om over hun dromen te vertellen en deze verder te helpen realiseren.

Meer over: Sharing Day

7 en 18 maart

Bijeenkomst GLS-Treuhand

De raad van toezicht van de GLS-Treuhand kwam op deze dagen bijeen. Sinds 2008 maakt Ignaz Anderson deel uit van deze raad. Het fonds is een samenwerkingspartner van de Iona Stichting in Duitsland en staat in nauw contact met de GLS-Bank. Ook hier wordt het belang gedeeld schenkgeld als wezenlijk onderdeel van de reële economie te zien. Meer en meer mensen denken na over hun geld en hoe ze hier betekenis aan kunnen geven. Vanuit een integrale visie worden investeringen (beleggingen, leningen en schenkingen) in lijn met hun statutaire doelstellingen gedaan.

Meer over: GLS-Treuhand

19 en 20 april

Impact-Days

In april werd ons jubileum feestelijk gevierd en werd verder o.a. deelgenomen aan de Impact-days van Pymwymic, een duurzaam-investeerders-platform, opgericht door Frank van Beuningen. Naast kennisdeling en extra aandacht voor de VN-duurzaamheidsagenda kregen vele start-ups de gelegenheid zich te presenteren. Met een studiebeurs hielpen we een student/onderneemster aan de dagen deel te nemen.

Meer over: Pymwymic

22 en 23 april

Tussentijds betekenis geven

Onder dit motto vierde de Iona Stichting haar 50-jarig jubileum (1966-2016). Veel van haar betrokken vrienden en relaties kwamen op 22 en 23 april samen in de Rode Hoed te Amsterdam. Met een vol programma werd het Iona-knooppunt als ‘vrijplaats voor initiatief’ zichtbaar en sociaal ondernemerschap beleefbaar.

Meer op onze website over 50 jaar Iona Bekijk de filmische impressie van het jubileum

3 t/m 5 mei

Stiftung Treffen

Jaarlijks komt een zevental Europese stichtingen die hun inspiratie aan de antroposofie ontlenen in een ‘Stiftungen Treffen’, bijeen. Dit jaar was dit op 3, 4 en 5 mei bij ons in Amsterdam. We hebben, naast berichten van de afzonderlijke stichtingen, stil gestaan bij een viertal Nederlandse presentaties:

 

Jaap Sijmons over de visienotitie van het Bernard Lievegoed Academisch Netwerk, als onderdeel van de Iona-Stichting De initiatiefgroep van de Bolk-Companions Aziza Majo, lector aan Hogeschool Leiden over de Onderzoeksagenda Vrijeschoolpedagogie Machteld Huber over haar concept rond Positief-Gezond

12 t/m 16 mei

Faust Goetheanum Dornach

Ter gelegenheid van de integrale opvoering van Goethe’s Faust in het Goetheanum in Dornach, Zwitserland, werd samen met de Antroposofische Vereniging een Faust dag georganiseerd voor jongeren in Utrecht. Middels het samengevatte verhaal, werkgroepen en lezingen konden de aanwezigen zich verdiepen in dit prachtige stuk wereldliteratuur.

Door een gerichte schenking kon het gehele Iona-bestuur tijdens de Pinksterdagen ook genieten van 24 uur totaal-theater.

Meer over: Faust

17 en 18 juni

Zomervergadering Algemeen Bestuur

Tijdens de zomervergadering stond het bestuur stil bij de actualiteit van haar beleidsplan. Er werd geëvalueerd, nieuwe plannen gesmeed en bestaande initiatieven werden aangescherpt. Voor het volledige beleidsplan kunt u onze website raadplegen.

Meer over: Beleidsplan 2017-2019

22 juni

Bang voor rood, geel en blauw

Op 22 juni promoveerde Wil Uitgeest aan de faculteit voor Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit Amsterdam. Wij ondersteunden haar financieel.

Meer over: Bang voor rood, geel en blauw Meer over: Wil Uitgeest

juni en juli

Global Goal Accelerator (8 bijeenkomsten)

Op initiatief van het project Duurzaamheidsdialoog en Earth Charter NL werd in juni en begin juli de ‘Global Goal accelerator’ gehouden. Tijdens deze bijeenkomsten werden de VN-doelen concreet gemaakt met partners die zich hier actief voor inzetten. Bij een aantal van deze bijeenkomsten mocht onze directeur de slotreflectie verzorgen.

‘Global Thinking’, waarbij in samenhang gedacht wordt, in relatie tot het andere en de ander; het ene doel in het licht van het geheel. ‘Local Acting’; de wereldwijde uitdagingen worden op kleine schaal concreet gedaan middels start-ups, projecten en burgerinitiatieven. ‘Personal Being’; ieder kan de verandering zijn die zij/hij in de wereld wil creëren. De verbondenheid tussen je eigen wereld, je lokale omgeving en de mondiale wereld krijgt zo betekenis en blijft niet abstract.

Meer over: Global Goal Accelerator

1 juli t/m zondag 3 juli

Goetheanum Meditation Initiative Worldwide

Vanaf 2006 heeft de Iona Stichting actief meegewerkt aan het Goetheanum Meditation Initiative Worldwide. Met dit initiatief wordt nagestreefd om de werkzaamheid van meditatie, geïnspireerd vanuit de antroposofie, voor een bredere kring toegankelijk te maken. Begin juli werd de basis gelegd voor een grote openbare bijeenkomst in 2017.

Meer over: Living Connections

15 en 16 juli

Organische Architectuur

In de zomer werd in Londen de mogelijkheid verkend om de tentoonstelling Organische Architectuur in augustus 2017 op tournee naar de Filipijnen te laten gaan. Inmiddels is duidelijk geworden dat de plannen reëel zijn en in samenspraak met Pieter van der Ree wordt het uiteindelijke programma ontworpen onder de titel Living Architecture.

Meer over Living Architecture

6 september

Gert Biesta

Gert Biesta hield de belangwekkende Nivoz-lezing over ‘de terugkeer van de pedagogiek in het onderwijs’. Vanaf 1 april 2016 bekleedt Gert de Nivoz-leerstoel aan de Universiteit voor Humanistiek,  waaraan wij een bijdrage leveren. Ook één van zijn promovendi wordt door ons gesteund.

Meer over: Gert Biesta Meer over: Nivoz

27 t/m 29 september

Michaël-wereldconferentie

Eind september vond een Michaël-wereldconferentie plaats in Dornach, Zwitserland, waarbij de ruim 800 deelnemers het doel en de opgaven van de antroposofie in de komende jaren bespraken. Vernieuwende werkvormen werden hiervoor ingezet.

Meer over: Michaël Wereldconferentie

5 oktober

Fondsen bijeenkomst met de Gemeente Amsterdam

De Gemeente Amsterdam organiseerde samen met een aantal fondsen een bijeenkomst rond initiatieven in de stad. Naar aanleiding van een deel-convenant tussen de gemeente en het Landelijke Fondsenoverleg wordt op deze wijze intensiever samengewerkt.

Meer over: Gemeente Amsterdam en Fondsen

7 oktober

Respect voor wat wij eten

Tijdens een openbare bijeenkomst van het Lievegoed Academisch Netwerk, ondergebracht bij de Iona Stichting, werd in het Nutshuis in Den Haag gesproken over het thema voeding. Voor deze gelegenheid had een werkgroep binnen het netwerk een notitie opgesteld, welke als inleiding diende tot een levendige discussie. Als referenten traden Marianne Thieme en Herman Wijffels op. De discussie vond plaats onder leiding van Jan Paul van Soest.

Meer over: Respect voor wat wij eten

15 oktober

Brainwash Festival Amsterdam

In het najaar vond het vierde Brainwash Festival plaats in Amsterdam, georganiseerd door de School of Life en Human. Ruim 3500 bezoekers namen deel aan de vele workshops, waarin maatschappelijke en persoonlijke thema’s werden gepresenteerd. Tijdens het festival vond ook een ‘Diner Pensent’ plaats, waaraan ook de Iona Stichting met een tafel deel mocht nemen.

Meer over: Brainwash Festival en School of Life Meer over: The School of Life

7 november

Bijeenkomst Club of Rome Universiteit Nyenrode

Op maandag 7 november nodigde de Club van Rome een aantal mensen uit om bijeen te komen met Dennis Meadows. Meadows maakte 44 jaar na het verschijnen van het rapport Limits to Grow een Playingbook on Climate-Change. Samen met de filmmaker van Down to Earth Rolf Winters en biologe Marja de Vries werd gezocht naar nieuwe samenwerkingsvormen rond de Club van Rome.

Club of Rome Down to Earth

16 november

Peace Philanthropy Learning Event

In het Vredespaleis organiseerden het Erasmus Centre for Strategic Philantropy en de Carnegie-Foundation een bijeenkomst over vrede en filantropie. Diverse goede voorbeelden werden gepresenteerd en nieuwe vormen van samenwerking werden verkend.

Meer over: Peace Philanthropy Learning Event

18 november

Maex Rotterdam

In Rotterdam werd de Maex gelanceerd. Deze unieke vorm van samenwerken, georganiseerd door Kracht in Nederland, brengt drie sectoren; overheid, bedrijfsleven en burgers (particulieren en fondsen) samen rond vernieuwende projecten. Inmiddels hebben ruim 1100 initiatieven zichzelf aan de Maex genoteerd.

In een Pilot rond de stad Rotterdam heeft de Iona Stichting meegedaan door een impuls-pot te beheren, waaruit projecten een kleine bijdrage konden ontvangen om hun organisatie te versterken. Bijdragen aan de impuls-pot konden worden verleend door de lokale overheid, bedrijven, fondsen en particulieren.

Meer over: MAEX

24 november

FIN

De jaarvergadering van de Vereniging Fondsen In Nederland (FIN) vond dit jaar op 24 november plaats in het AMC in Amsterdam rond het thema zelfregulering. Na een lang traject hebben de vermogensfondsen overeenstemming bereikt met het Ministerie van Financiën dat de FIN, door het instellen van een eigen validatiestelsel, geen algemeen verbindende verklaring met toezicht van de overheid zal krijgen. Zelfregulering zal aan de sector worden overgelaten.

Meer over: FIN

31 Dec 2016

Terug- en vooruitblik

Aan het einde van het jaar heeft het algemene bestuur zich gebogen over de vraag ‘wat komt er op ons toe?’ Aan wat voor wereld dragen wij als stichting bij?

Hoe kan ik voedend bijdragen aan mijn omgeving; dit verder verzorgen en hier steeds opnieuw een passende vorm bij vinden?

Lees meer
I O N A

Samenhang; in Co-creatie werken met anderen

Aan het einde van het jaar heeft het algemene bestuur zich op 13 december gebogen over de vraag ‘wat komt er op ons toe?’ Aan wat voor wereld dragen wij als stichting bij? De Brexit en de verkiezing van de heer Trump werden een feit. De tegenstelling populisme en elite beheersen het debat. 2016 was ook het 500e Jeroen Bosch jaar. Middels zijn werken stelde de schilder de maatschappelijke wantoestanden van zijn tijd aan de kaak. Wat zou hij als toekomst op ons af zien komen? Welke beeldtaal zou hij nu gebruiken om “De optocht door de tijd” te karakteriseren? Een milieu- klimaat crisis, een humanitaire vluchtelingen- en sociaal-politieke crisis doen een groot appel op ons allemaal. Maken ons bewust van de kwetsbaarheid van de aarde en de ongelijkheid tussen mensen en roepen ons individueel op om samen met anderen iets positiefs te doen. Hoe creatief zijn wij zelf? Helaas komt het maar al te vaak voor dat wij mensen dingen doen waarvan aangetoond is dat ze niet kloppen, maar die we volhouden omdat we simpelweg geen andere oplossing zien. De kloof tussen wat we weten en wat we doen zou Jeroen Bosch ons zeker voorspiegelen.

Complexe vraagstukken herkennen we in de natuur. Het leven kent zijn eigen organische processen. Nooit bedacht, cyclisch en in samenhang met de omgeving. Voor systemische veranderingen biedt de natuur inspiratie. Kan de natuur, onze natuur, als grondslag voor cultuur weer verbonden worden met de werkelijke opgaven waar we voor staan? Innovatie en verandering richten op de toekomst die concreet voor ons staat vraagt een onderbreking, een niet-weten, een stilte.

Zoals bijvoorbeeld in de U-Theory. Bestuurslid Clarine Campagne schreef in 2016 een aan te raden praktijkboek hierover. Een proces, grofweg, van nieuw-zien, naar nieuw-verbonden zijn (aarden), naar nieuw-handelen. De onderzoeksgemeenschap (een buurt-Lab, atelier of werkplaats) is hierbij van essentieel belang. Met elkaar weten we een collectieve-kennis aan te boren waarmee nieuw ontworpen of gecomponeerd kan worden. Natuur en kunst helpen ook hier om creatief buiten de gebaande paden te gaan. Onze blik, onze aandacht wordt verruimd; conflicterende belangen worden gezamenlijk opgelost.

Het Dagelijkse Bestuur van de Iona Stichting werkt als zo’n onderzoeksgemeenschap bij het beoordelen van de projectaanvragen.

Wij stimuleren als Iona Stichting met onze bijdragen vernieuwing en willen zelf ook vernieuwend blijven. Vernieuwend in onze bestedingen, beleggingen en bedrijfsvoering. Naast steun aan kleine projecten zijn veel van onze bestedingen gericht op goed onderwijs, gezonde zorg en een verantwoorde landbouw en voeding. Opvallend genoeg ontstaan vernieuwingen vaak niet binnen de afzonderlijke sector, maar op het grensvlak en in samenhang met de ander. Onderwijs gaat over meer dan lesgeven, landbouw over meer dan eten en gezondheid is meer dan niet ziek zijn. Bewust in verbinding leven met anderen en met de wereld zet ons in beweging. Deze drie belangrijke sectoren in de samenleving naar werkwoorden vertalen brengt ons bij onderstaande figuur.

“Hoe kan ik voedend bijdragen aan mijn omgeving; dit verder verzorgen en hier steeds opnieuw een passende vorm bij vinden? Hoe kan ik dit verbinden met anderen, met hen succes oogsten; steeds opnieuw volgende stappen ontwerpen en hiermee gezamenlijk het leven verrijken?” Het in reële verbinding willen leven, anders gezegd, mens en wereld steeds meer op elkaar betrekken. Met dit plein van verbindingen hopen we elkaar te inspireren en het ‘algemeen-nut’ van dienst te zijn.

Voor een verantwoord beleggingsbeleid, in lijn met onze doelstellingen, laten we ons adviseren door Double-Dividend en kijken naast een financieel rendement ook duidelijk naar het maatschappelijke rendement van onze participaties. Voor onze bedrijfsvoering streven we naar transparantie, duurzaamheid en samenwerking op basis van goed bestuur. Wij doen dit dienstbaar aan- en met al onze partners. Ieder herkent zijn/haar eigen rol en het belang van de geschetste universele waarden. Om onze activiteiten in een bredere maatschappelijke context te plaatsen werken we nauw samen met de branche filantropie. We helpen elkaar als fondsen om een eigentijds, vertrouwenwekkend beeld te geven van onze organisaties; stimuleren samenwerking met bedrijven en overheden en proberen hierbij de eigen doelen zo mogelijk in het verlengde te zien van grotere wereldwijde VN-doelen voor een betere wereld.

Lees verder: Double Dividend

Verder stonden dit jaar onze diensten aan aanvragers, schenkers en collega-stichtingen wederom centraal. Tijdens de dagelijkse verzoeken aan het secretariaat en de maandelijkse vergaderingen van het bestuur werd het werk van de stichting in haar volle omvang concreet. Daarnaast vonden er weer vele werkgroepen en cursussen plaats in onze bibliotheek en cursusruimte op de eerste verdieping. Te denken valt hierbij aan de vele activiteiten van ‘Antroposofie en Samenleving’ en vergaderingen als die van de Ombudspersoon voor toekomstige generaties. De projectenkamer werd veelvuldig gebruikt door VrijOnderwijs en het Earth Charter. Door een omvangrijke verbouwing tijdens de zomer kan het huis aan drie jongeren een woning bieden die zich tijdens avonden en weekenden ondersteunend inzetten voor de stichting. Naast dit digitale verslag is een kort jaarverslag met verkorte jaarrekening en een lijst van gesteunde projecten in druk verschenen. Een bladerbare versie hiervan kunt u inzien via: Jaarverslag.

Bestuurssamenstelling

Voorzitter Désanne van Brederode heeft besloten deze taak neer te leggen. Gaandeweg ontdekte zij dat ze, naast haar werkzaamheden als schrijver, spreker en bestuurslid van het Syrische Comité in Nederland, niet kon voldoen aan de taken en doelen die ze zichzelf in deze rol stelde. Volgens haar verdient de Iona Stichting een voorzitter die ook de tijd en energie heeft om verlangde veranderingen stapsgewijs, met geduld, beleid en toewijding door te voeren en te begeleiden. In Edward de Boer vond het bestuur een even enthousiaste als betrokken opvolger die vertrouwd is met de stichting en met de aandachtsgebieden die zij steunt. Daarbij is hij niet alleen een wakker en breed geïnteresseerde persoon. Als organisatieadviseur is hij ook bekend met groepsdynamiek en processen gericht op inzicht en verandering. De afgelopen jaren publiceerde en sprak hij veel over een thema dat hem na aan het hart ligt: intuïtie. Als geen ander weet Edward dat wakkerheid voor het toevallen van een inzicht gebaat is bij rust, bij slaap, bij de nacht, bij momenten waarop mensen even ‘uit zichzelf’ treden en zich durven overgeven aan een grotere wijsheid. Bezinning en actie, afstand en nabijheid, onconventionele spontaniteit en duidelijke afspraken en processen: hij houdt ze graag in balans en belichaamt daarmee, naast directeur Ignaz Anderson en de andere medewerkers, wat de Iona Stichting wil zijn en blijven en worden: een plaats waar noden, zorgen, vragen, ideeën en plannen elkaar vinden, in levendige, kunstzinnige samenspraak met de tijdgeest.

Désanne en Edward blijven deel uitmaken van het Dagelijkse Bestuur. Dennis Kerkhoven en Jaap Sijmons zullen ons tijdens de jaarvergadering in 2017 verlaten. Wij zijn dankbaar voor wat zij sinds 2012 hebben bijgedragen. Jaap heeft naast zijn juridische vakkennis zijn warme, heldere denkkracht veelvuldig getoond. Zijn gewogen oordeel zullen we in de vergaderingen zeker gaan missen. Met hem zullen we via het curatorium van het Lievegoed Academisch Netwerk in contact blijven. Nieuw in ons midden zal Eleonore Sijmons, werkzaam als juriste voor de Nederlandse Bank, het bestuur komen versterken. Eleonore heeft in 2016 actief meegewerkt aan de organisatie en de presentatie van de hierboven beschreven Faustdag in Utrecht.